Rotterdam 2040 is a film about the city’s future, departing from the principle of Gyz La Rivière that you can not look ahead without considering your past (something that hasn’t always been Rotterdam’s strongest feature). At high speed, La Rivière reconstructs the history of Rotterdam from the time before the bombings until now, and expands the developments to the year 2040 (100 years after the bombing and the 700th anniversary of the city).

La Rivière made a specific choice to expose his personal vision, which is sometimes radical or a little absurd. So no experts and no talking heads, but an assault of old and new imagery, held together by La Rivière as the narrator of the film.

The book ‘Rotterdam 2040’ (which was released in 2010) can be regarded as research for the film. The ideas of La Rivière are further elaborated. Besides, film creates more ways to tell a story and reach a new audience. The book was well received and is currently sold-out. In the slipstream of the book, much enthusiasm arose for the film.

Although Rotterdam 2040 deals with architecture and urban renewal, it is actually a film about people. The subjective experience of the city by its (future) occupants mainly determines the parade of architectural blunders and suggestions for the future. All tongue-in-cheek of course…

for more info:

AA баг- 2015.01.31

AA team ©2015

Photo by Badrakh.B Edited by Batzorig.B  at AAtelier, Ulaanbaatar, Mongolia

АА багын бүтэн 1 жил xагсын турш ТЕЗ-Z дээр ажиллаж байгаа билээ. Xэдийгээр туршлага, бэрxшээлтэй иxээр тулгарсан ч xоёрдоx шат маань дуусаx дөxсөөр байгаад таатай байгаа ч цаагуураа гэр бүл, нойр, xоолоо xасан ажиллаж буй  багын маань xүч xөдөлмөр шингэсэн бүтээл болж байна. Бидний зорилго бага алдаа дутагдалтай  бодит зураг төсөл гаргаxын тулд чармааж ажиллаж байгаа ч гуравдаx шат угсралт гэдэг томооxон ажил xүлээж байгаа ч түүнээс асар иx туршлага ирнэ гэдэгт мөн найдаж байна. АА багтаа ажлын өндөр амжилт xүсэxээс гадна тусалж дэмждэг найз нөxөд дөө мөн баярлалаа гэдгээ xэлмээр байна.

Xүүxдийн Сүреэгийн эмнэлгийн төсөл 2013 ANTITHEZIZ

by Batzorig.BЭнэxүү Xүүxдийн Сүреэгийн эмнэлгийн төслийн гол орцыг xойноосоо авснаар Сэxээн амьдаруулаx эрчимт эмчилгээний тасагтай дундын нийтийн талбай үүсгэж нэгэн цогц болгоxыг зорьсон.Эмнэлгийн доторx нийтийн орон зайг дунд нь байрлуулж өгснөөрөө халдвартай болон халдваргүй гэсэн тасгийг эвтэйxэн 2 салгаж өгсөн. 1-р давxарт эмч, сувилагч нарийн болон үзлэгийн өрөөнүүд, 2-р давxарт бага насны xүүxдүүдэдийн xалдвартай болон xалдваргүй өрөөнүүдийг урьд зүгт нь байрлуулж өгссөнөөрөө өглөө болон өдрийн нарыг максимум аваx зорилготойгоор том цонxнуудийг ритмд оруулж байрлуулсан. Xарин xойд зүгт байрлаx Continue reading →

Secular Retreat – Peter Zumthor

Secular_Retreat_zumthor_1“Even atheists need a temple”, thinks Alain de Botton  and asked Peter Zumthor to design a retreat, an hermitage for nonbeliever without god in the South of England.

At a beautiful isolated site Zumthor designed a stone structure of five interlocking pavilions. It is a marriage of monolith stones and glass. A building that breathes the spirit of religious buildings but in absence of god. The building will be all about textures and the contrast between stone and glass.
“Hardcore-atheists”, however, are not really excited for Alain de Botton’s ideas. They accuse him of “being especially religious”.

The “Secular Retreat” should be realized in 2014.


At one time the great artists were masters of many arts and did not differentiate between the fine arts nor specialize in any one in particular.
They were interested in all the arts. They worked in them all.
I am thinking in particular about those forms of art that relate to space. The control of space, the way it is used, how it is perceived, how it is felt, how it is.
Architecture must be sculpture, just as sculpture is architecture, in the sense that it transforms space. It can enhance urban space, making it more beautiful, more perceptible. Giving it scale. Sometimes grandeur. Sometimes beauty.
The idea that sculpture is something independent or that architecture is purely something technical is an error of the times we live in, obsessed as we are by speed and specialization.
There is something of the Renaissance Man in Álvaro Siza, in his wish to create sculpture, to draw and to write. This will to explore beauty is revealed as an essential complement to his controlling of space and giving of form to temporal space.
Approaching the main office building of the Shihlien factory, below the mass of the volume that marks the entrance, three figures await us with their curvilinear forms running in various directions.
They receive us. They greet us. Like a tribute to someone arriving. Or leaving.
They control anyone who approaches, dominating the space, creating hierarchies, shadows, reflections, dimension and overall, architecture.
Inside, another sculpture marks a special thing: the “Friendship” between the people who contributed to make the realization of all those spaces and activities possible. Friendship is symbolically immortalized in two pieces of marble wound together in an elegant gesture, in an embrace, but also in a gesture of respect. Mutual.
Now that the sculpture is there in the architecture, we can see that it was always there. This can be found by analysing the sketches, the drawings, the models, the details, the materials.
Should the architect not also be a sculptor?
As it used to be when there was no specialization?

El Soto, 29th of July of 2014.
Carlos Castanheira

Client: Por-Shih Lin, Chairman, Shihlien Chemical Industrial Jiangsu Co.
Location: Huai’an City, Jiangsu , China
Project: 2010 – 2014
Construction: 2011 – 2014
Total Building Area 14.000 m2

Project Team
Architects: Álvaro Siza with Carlos Castanheira
Portugal’s Office: CC&CB – Arquitectos Lda.
Principals in charge: 1st phase (preliminary project) – Pedro Carvalho, Luís Reis
2st phase (execution project) – Luís Reis
Collaborators: Diana Vasconcelos, Susana Oliveira, Elisabete Queirós,
Orlando Sousa, Rita Ferreira, João Figueiredo,
Caitriona, Anand Sonecha.
3d models/renders: Francesco Sechi, João Figueiredo, Pedro Afonso, José Soares.

Creative Integration Consultant: Xue Xue Institute, Xue Xue Foundation
Project management & construction supervision: Stephen Wang & Richard Wang with Chiou-Hui Lin
Local Permit Architects and Engineers: United Architects & Engineers Co., Ltd
Engineering: Shanghai Qingya Mechanical and Electrical Engineering Co. (HVAC, electrical, plumbing, telecommunications and security installation)
RFR Shanghai (Stuctural review)
Geberit China (Water drainage)
Construction company: Zhejiang Urban Construction Group
Consultants: HDP – Paulo Fidalgo (Structure)
GET – Raul Bessa (Mechanical)
GPIC – Alexandre Martins (Lighting)
Photography: Fernando Guerra I FG+SG I

Archiculture: a documentary film that explores the architectural studio

Archiculture takes a thoughtful, yet critical look at the architectural studio. The 25-minute film offers a unique glimpse into the world of studio-based, design education through the eyes of a group of students finishing their final design projects. Interviews with leading professionals, historians and educators help create crucial dialog around the key issues faced by this unique teaching methodology and the built environment these future architects will create.

Mollie Claypool
Alanna Jaworski
Dionysios Neofitidis
Mike Toste
Giancarlo Tramontozzi

Including Interviews with:
Shigeru Ban – Shigeru Ban Architects
Matthew Berman – Workshop APD
Phil Bernstein – VP Autodesk
Joe Brown – CIO AECOM
David Byrne – Musician/Artist
Annie Choi – Author/Critic
Maurice Cox – Professor/NEA
Ken Frampton – Historian/Professor
Terry Heinlein – TGH Architect
Ted Landsmark – President BAC
Thom Mayne – Morphosis
Mary Woods – Historian/Professor

Co-Producer/Director – David Krantz & Ian Harris
Editor – Jesse Garrison
Sound Editor and Re-Recording Mixer – Yoni Slotwiner
Composer – Glenn Forsythe
Colorist – Frederick Trevino
Titles and Graphics – Matthew Posorske
Story Development – Eric Krantz
Assistant Editors – Bill Scurry, Randy Astle, Eric Joseph, Aaron Lim, Marco Monti & Justin Strawhand
Production/Editing Assistants – Pierce Cook, Emily Wettstein & Emily Ahn Levy
Production Assistant – Michael Selwa
Pre-Production Assistant – Lisa Zigenis
Grant Writer/Editor – Jacob Richardson
Marketing – Sam Danner
Outreach – Emily Goligoski & Barbie Steffen
Public Relations – Whitney Sterling & Julie Fallin
Website Consultant – Doug Havens
Legal Services – George M. Rush
Executive Producer – AECOM
Fiscal Sponsor – Independent Film Project (IFP)

NYC Sky Condo- Vertical farm 2015- AWR Competitions


In the 2000 Dickson Despommier, professor of the Environmental Sciences at the Columbia University in New York, developed in collaboration with various architectural firms, the concept of vertical farms. The urban vertical farming means the cultivation of agriculture products and livestock in vertical, in multi-storey structures energy self-sufficient inserted within the metropolitan areas. The benefits offered by this technology are:
• continuous, non-seasonal, supply of agricultural products.
• elimination of the possibility of damage to the agricultural production caused by natural disasters such as droughts, floods.
• contribution to the reconstruction of the ecosystem balance through the reduction of cultivated land.
• reduction of the CO2 emissions by eliminating the use of pollutants machineries such as tractors and vehicles for the transport of goods for long distances.
• reduction of the water consumption.
• decrease of the cost of food products.
• social benefits such as creating new job opportunities and education for the community.

The goals to achieve are:
• meet the requirements of the World Green Building Council.
• determine which materials are best suited for the construction of
the vertical farm.
• identify resistant, light, transparent and long-term materials.
• experience the most innovative materials.

“The High Line, in collaboration with field operations, is a new 1.5-mile long public park built on an abandoned elevated railroad stretching from the meatpacking district to the hudson rail yards in manhattan.Inspired by the melancholic, unruly beauty of this postindustrial ruin, where nature has reclaimed a once vital piece of urban infrastructure, the new park interprets its inheritance.It translates the biodiversity that took root after it fell into ruin in a string of site-specific urban microclimates along the stretch of railway that include sunny, shady, wet, dry, windy, and sheltered spaces.Through a strategy of agri-tecture, part agriculture, part architecture. The high line surface is digitized into discrete units of paving and panting which are assembled along the 1.5 miles into a variety of gradients from 100% paving to 100% soft, richly vegetated biotopes.The paving system consists of individual pre-cast concrete planks with open joints to encourage emergent growth like wild grass through cracks in the sidewalk.The long paving units have tapered ends that comb into planting beds creating a textured, ‘pathless’ landscape where the public can meander in unscripted ways.The park accommodates the wild, the cultivated, the intimates, and the social. Access points are durational experiences designed to prolong the transition from the frenetic pace of city streets to the slow otherworldly landscape above.”

Diller&Scofidio + Renfro

Prize 5000 €
+ 5 honorable mentions
Each winning project will be published, if possible, on different scientific magazines and on several architecture blogs and websites, national and international. Winners and Honorable mentions will be published on the Website
Awards are intended for teams, regardless if the participation is by individuals or groups.
The prize includes bank or paypal commissions.
For all other information please see “General Rules” and
“Terms of Use” sections on the Website:

Nov 15, 2014 Promotional registration
Nov 30, 2014 Promotion registration deadline
Dec 1, 2014 Special registration begins, Question period is open
Jan 31, 2015 Special Registration Deadline
Feb 1, 2015 Early Registration begins
Mar 1, 2015 Early Registration Deadline
Mar 2, 2015 Late Registration begins
Apr 2, 2015 Late Registration Deadline
Apr 18, 2015 Project submission deadline
Apr 22, 2015 Jury meeting – Evaluation period begins
May 10, 2015 Winners’ announcement

Дом Наркомфина и его влияние на современную архитектуру

Цикл «Дома-коммуны» / Лекция 3 / 20.03.2013
Лектор: Алексей Гинзбург

Описание: Дом Гинзбурга на Новинском бульваре (не дом-коммуна, а коммунальный дом) заложил основы современного подхода к жилому строительству. Новаторская организация пространства ячеек-квартир, функциональное устройство нового быта, отвечающие потребностям наступающей современной эпохи, оказали большое влияние на развитие современной архитектуры жилых зданий.

Алексей Гинзбург — архитектор, руководитель мастерской Гинзбург Архитектс.

Архитектор Иван Леонидов 2002

«Архитектор Иван Леонидов» (26′). Фильм о судьбе одного из главных героев советского архитектурного авангарда, Ивана Леонидова. Автор Ирина Коробьина, режиссер Иван Твердовский, Эфир на ТК «Культура», 2002

El Lissitzky – A Film of The Life

This film was produced by the Lissitzky Center, Novosibirsk in 2003.

The movie was directed by Alexandra Arkhipova and commented by her and Dr.Alexander Kantsedikas. Additional support was provided by Sergey Lissitzky and Tamara Lissitzky.

El Lissitzky was the Russian avant-garde’s unofficial emissary to the West, traveling and lecturing extensively on behalf of Russia’s modern artists who believed that abstraction was a harbinger of utopian social values. Basing himself in Berlin and Hanover in the 1920s, Lissitzky helped produce publications and organize exhibitions promoting both Russian and Western art that shared a common vision of aesthetics steeped in technology, mass production, and social transformation.

While Lissitzky was teaching architecture and graphic design at the Artistic Technical Institute in Vitebsk, his art shifted from figuration to geometric abstraction. Under the tutelage of Suprematist painter Kazimir Malevich, Lissitzky began a body of work he would later call Prouns (an acronym for “Project for the Affirmation of the New” in Russian). These non-objective compositions broadened Malevich’s Suprematist credo of pure painting as spiritually transcendent into an interdisciplinary system of two-dimensional, architectonic forms rendered in painted collages, drawings, and prints, with both utopian and utilitarian aspirations.

An english version is being prepared by by MTA Publishing at the M.T. Abraham Foundation.

For more information go to:

Video Disclaimer

This video brought to you by The M.T Abraham Foundation is offered to the public for information purposes only. Any and all information perceived from this video through visual, verbal, or written means, should be considered the sole opinions of the Producers, the Writers and the individuals involved in the making of this video. The Producers, Writers of this video have used their best efforts in producing this video but neither Producers, Writers nor individuals of this video make any representation or warranties with respect to the accuracy, applicability, fitness, or completeness of the contents of this video. The information contained in this video is strictly for entertainment and informational purposes. Therefore, if you wish to apply concepts or ideas contained in this video, you are taking full responsibility for your actions.

Neither the Producers, Writers or individuals, nor the copyright holder or assigned users of this video shall in any event be held liable to any party for any direct, indirect, implied, punitive, special, incidental or other consequential damages arising directly or indirectly from any use of this material, which is provided as is, and without warranties. As in all cases, viewers should never take any information perceived from this or any other video at face value and should always do their own due diligence on any viewed material to form their own opinions and best judgments.

This video is © copyrighted by The M.T Abraham Foundation and is protected with all rights reserved. No part of this may be copied, or changed in any format, sold, or used in any way other than what is outlined within this video disclaimer under any circumstances without express permission from The M.T Abraham Foundation.
For copyrights inquiries go to: or contact:




Ерөнхий зохион байгуулагч: Монголын Архитекторуудын Эвлэл

Улаанбаатар хотын 375 жилийн ой, Зураг төслийн байгууллага үүсч хөгжсөний 85 жилийн ойн хүрээнд МАЭ-ээс “Улаанбаатар хотын хөгжил, Бүтээн байгуулалт” гэрэл зургийн уралдааныг зохиож байна. Тус гэрэл зургийн уралдаан нь 3 жил тутамд уламжлал болгон шалгаруулж байна.


Улаанбаатар хотын бүтээн байгуулалт, хөгжлийн явцыг гэрэл зурагт мөнхлөн үлдээх, фонд болгон хадгалах, Архитекторууд, Мэргэжлийн гэрэл зурагчид ба сонирхогчдыг тус салбарын бүтээн байгуулалтад өөрсдийн уран бүтээлээр хувь нэмэр оруулах, архитектурын гэрэл зургийн чиглэлийг хөгжүүлэхэд оршино. Энэхүү гэрэл зургийн фондод орсон бүтээлүүд нь Монголын архитектур сэтгүүлийн ажлын материал болохын сацуу олон улсын үзэсгэлэнгүүдэд МАЭ-ийн өмнөөс оролцож байна.


Тэмцээнд оролцогч бүтээлээ өгөхөөс өмнө тэмцээний дүрмийг бүрэн хүлээн зөвшөөрсөн байх ба тавьсан шаардлагыг хангасан бүтээл илгээнэ. Энэхүү тэмцээн нь ур чадвар дээр суурилсан бөгөөд ялагчийг санамсаргүй байдлаар тодруулахгүй болно.

“Улаанбаатарын хөгжил, Бүтээн байгуулалт” уралдаан нь Улаанбаатар хотын цагаар

2014 оны 10-р сарын 04-ны өглөөний 9:00:00 цагт эхлэж

2014 оны 10-р сарын 25-ны өдөр, шөнийн 23:00:00 цагт дуусна.

Архитекторууд, Мэргэжлийн гэрэл зурагчид ба Сонирхогч хэн бүхэн

Тэмцээнд орохын тулд оролцогч нь  хаягаар орж, уралдаан хэсгээс анкет татан авч, мэдүүлэгт байх овог нэр, гэрийн хаяг, утасны дугаар, мэйл хаяг, зургийн нэр, тайлбар гэх мэт шаардлагатай мэдээллүүдийг бөглөөд өөрийн гэрэл зургаа хавсарган uma.competition@gmail.comхаяг руу явуулна.

Анкет татах!NE0RgDBb!Onv9HcW07qjaX2vp-LtaIApgMvNv49RoKVkohQB8KGM

Нэг хүн хэдэн ч бүтээл илгээж болох бөгөөд гэрэл зураг нь дараах шаардлагуудыг хангасан байх ёстой.

  • Үүнд:
    Гэрэл зураг нь дижитал хэлбэрт байна. Гэхдээ заавал дижитал аппаратаар авсан байх албагүй бөгөөд хальс болон хэвлэсэн зураг сканнердсан байхыг зөвшөөрнө. Дижитал зураг нь 20 MB-аас ихгүй, JPEG юм уу JPG формат байх ба хэвтээ зураг бол хамгийн багдаа урт нь 3,000 пиксел, босоо зураг бол өндөр нь хамгийн багадаа 3,000 пиксел, нягтрал 200 DPI-аас их байна.
  • Бүтээл нь тэмцээн эхлэх өдрөөс өмнө хэдийд ч авсан байж болох бөгөөд өмнө ямар нэг тэмцээн уралдаанд ашиглагдсан байж болох боловч сурталчилгааны чиглэлээр ашиглагдаж байгаагүй байна.
  • Гэрэл зурагт аль ч төрлийн програм ашиглан засвар хийхийг зөвшөөрнө.
  • Оролцогч бүр бүтээлдээ Улаанбаатар хотын хөгжил, бүтээн байгуулалтыг толилуулсан байна.
  • Архитектурын гэрэл зургийн чиглэл түүний онцлог, зохиомжыг голчлон анхаарна.
  • Гэрэл зургийн бүтээл нь тухайлсан обьектын зохиомжтой байж болох бөгөөд  детальчилсан зохиомжтой зураг нь дангаар оролцож боломжгүй.
  • Хэрвээ гэрэл зурагт хөшөө, баримал, уран зураг болон бусад төрлийн урлагийн бүтээлүүд орж байвал тухайн бүтээлийн зохиогчийн эрхийг зөрчөөгүй байна. Хэрвээ өөр урлагийн бүтээл орсон бол тайлбар хэсэгт тухайн зохиогчийн зөвшөөрлийг хавсаргасан байна.
  • Жил, улиралаар харьцуулсан байж болно.
  • Бүтээл нь тухайлсан обьектийг үзүүлсэн цомог (photoset) хэлбэртэй байж болох бөгөөд цомог зурагт интерьерийн, детальчилсан зургууд орж болно.
  • Бүтээл нь тухайн оролцогчийн өөрийн авсан гэрэл зураг байх ёстой бөгөөд зохиогчийн эрх болон өөр ямар нэг иргэний болон байгууллагын эрхийг зөрчөөгүй, тэдгээрийн эзэмшлийнх биш байна.
  • Гэрэл зураг нь хэн нэгэн хүн, байгууллагын нэр хүндэд халдаагүй, хүчирхийлэл, садар самуун, өдөөн хатгалаг агуулаагүй байна.
  • Гэрэл зургийн нэр, тайлбар бүрэн гүйцэд байх хэрэгтэй.
  • Гэрэл зураг дээр өөрийн нэр болон бүх төрлийн тамга тавихыг хориглоно.

Бүтээл хүлээн авах эцсийн хугацаа Улаанбаатар хотын цагаар 2014 оны 10-р сарын 25-ны 23:00:00-д дуусах бөгөөд оролцогчийн өөрийн бүтээлийг цагтаа амжиж явуулсныг илэрхийлэх баталгаа нь бүтээл хугацаандаа явуулсаны баталгаа болж чадахгүй.

Уралдаанд шалгарсан бүтээлээр Нийслэл хотын үүсэл хөгжийн ойн баярын өдөрт зориулан 2014 оны 10-р сарын 29-ны өдөр Монголын Архитекторуудын эвлэлийн ордонд олон нийтэд үзэсгэлэн танилцуулга хийгдэнэ.

Оролцсон бүх бүтээл нь МАЭ-ийн Гэрэл зургийн фондод хадгалагдаж, ашиглагдаж байх эрхтэй болно.


1-р байр: Өргөмжлөл, Цом, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос улсад зохиогдох Монголын архитектурыг сурталчилах үзэсгэлэнд МАЭ-ийн зардлаар оролцох эрх.
2-р байр: 500,000 төгрөг
3-р байр: 300,000 төгрөг
Тусгай байр: 5 гэрэл зураг 100,000 төгрөг


Тэмцээний шүүлт хоёр шатнаас бүрдэнэ.
Эхний шатанд шүүгчдийн бүрэлдэхүүн 20 бүтээлийг (1) Бүтээлийн агуулга, (2) Гэрэл зургийн чанарыг харгалзан шалгаруулна.

Хоёр дугаар шатанд шүүгчид тус бүртээ 20 бүтээлийг 1-ээс 10 хүртэл оноо өгөн байр эзлүүлэх ба нийлбэр оноогоор ялагч тодорно. Хэрвээ бүтээлүүд оноо тэнцэх юм бол шүүгчид зөвхөн оноо тэнцсэн бүтээлүүдийг дахин үнэлж шалгаруулна. Мөн энэ удаад дахин оноо тэнцэх юм бол (1) Бүтээлийн агуулга, зохиомжийг харгалзан илүү үнэлгээ авсан нь ялагч болно. Ялагчид 2014 оны 10-р сарын 27-ны өдөр тодорч, оролцогч бүрт мэйлээр мэдээлэл очих болно. Шүүгчдийн шийдвэр эцсийн бөгөөд хөдлөшгүй байна.

Шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд мэргэшсэн архитектор, мэргэжлийн гэрэл зурагчдаас бүрдсэн коммисс байна.

Олны таашаалд нийцсэн гэрэл зургийг хуудаснаа хамгийн олон like, share авсан тоон үзүүлэлтээр шалгаруулах болно

81 Álvaro Siza Vieira

Alvaro Siza
Architects don’t invent anything; they transform reality.

Tradition is important when it contains moments of change, when it is not just outward form and when it also implies an idea of what goes on inside a building, of conflicts and a potential for innovation. Otherwise tradition just means being stuck in a rut.

I am a firm believer in praxis, and I don’t have much time for the idea of the loner of genius who does everything all by himself. You need other people as well, at every level.

I’ve learnt to stop treating architecture as consisting of privileged forms and materials; that’s the hallmark of the strictly disciplinary approach. I think it is more realistic to start with the problems of the people and their environment.

A good architect works slowly.

There is always a conflict and that even increases as I get older. I have to be on my guard not to oversimplify things, but you can hardly deny that architecture is physical presence.

The frenzy in New York does not lie in the architecture, but in the intersections between the buildings, the traffic, the innumerable things going on, the mixture of cultures. The architecture forms a solid and static foundation for all that speed. The tops of the skyscrapers are narrow and fantastic, but lower down they are sturdy and unambiguous.

The relation of a building to its function needs to be much less schematic and formal if you want to produce good architecture.

Louis Kahn: Conversations with Students 1969

Louis Kahn Out of the wall grew the column p. 16-17

In the realm of the incredible stands
the marvel of the emergence of the column.
Out of the wall grew the column.
The wall did well of man.
In its thickness and its strength
It protected him against destruction.
But soon, the will to look out
Made man make a hole in the wall,
And the wall was very pained, and said,
‘- What are you doing to me?
I protected you; I made you feel secure-
and now you put a hole through me!’
And man said, ‘- But will look out!
I see wonderful things,
and I want to look out.’
And the wall still felt very sad.
Later, man didn’t just hack a hole through the wall,
But made a discerning opening,
One trimmed with fine stone,
And he put a lintel over the opening.
And, soon, the wall felt pretty well.
The order of making the wall brought about
an order of wall making which included the opening.
Then came the column,
which was an automatic kind of order,
making that which was opening,
and that which was not opening.
A rhythm of openings was then decided by the wall itself,
Which was then no longer a wall,
But a series of columns and openings.
Such realizations come out of nothing in nature.
They come out of a mysterious kind of sense
That man has to express those wonders of the soul
Which demand expression.

Want to read: Louis Kahn: Conversations with Students 1969

Son 120 Sene İçinde Türk Mimarisinde Millilik ve Rejyonalizm Araştırmaları- Sedad Hakki Eldem Arredamento Mimarlık 09/1990

SSK Kompleksi, Istanbul, Turkiye 1962 – 1964 by Sedad Hakkı Eldem photo by Aykut Köksal

Modern mimarinin çeşitli sözde fonksiyonel özelliklerinden başka başlıca hususiyeti Türk mimarisinden ve civarından uzak durması olmuştur. O zaman bu ekolün yapı tekniği bakımından memleket ve mimarlığımıza birçok yenilikleri ve bu arada detay biçimini aşılamış olduğu inkar edilemez.
Bu hal bazı genç öğrenciler arasında hoşnutsuzluk yaratmamış değildi. Bunların biri de bendim. O zaman ben öğrenci olmakla beraber iki taraflı asi idim. İlk olarak kubbeli-kemerli Neo-Türk’e ikincisi de enternasyonel kübiğe şiddetle karşı idim. Aynı şiddette de Türk evine aşık ve hayrandım. Eğer o tarihten itibaren mesleğimde bir marifet yapmış isem, o da bu iki hissimi korumuş olmamdandır. Her yaz tatilinde Anadolu’nun köy ve kasabalarını ve o zaman daha birer müze güzelliğinde olan şehirlerini dolaşır ve mimarilerini incelerdim. O zaman sözünü ettiğim yerler (hatta Ankara) bütün esrarengiz güzelliklerini korumakta idiler. Dar sokaklarda dolaşmak her köşe başında başka bir güzellik keşfetmek, durmadan heyecan içinde olmak demekti. Bu işime Batı’da üç senelik stajımda da devam ettim ve Le Corbusier, Wright, Perret’leri daha yakından keşfettim ve tanıdım. Bunlardan Türk evinin dünya çapındaki güzellik ve manasının büyüklüğünü öğrendim.
İçim ve resim albümlerim dolu olarak Akademi’ye döndüm. Avusturya ekolünü tam bütünleşmiş buldum. Burada 30’larda Milli Mimari Semineri’ni kurdum. Bu hem araştırma hem uygulama olacaktı. Hareket 15-20 sene kadar devam etti. Bütün genç mimarlar bu hareketi takip ettiler. Bu arada demir eksildi, taş binalar devri başladı ve Millilik hareketi görünmeye başladı.

Milli Mimari ismiyle bilinen, fakat bazı mimari tenkitçileri tarafından 2 veya 3. Türk mimarisine dönüş şeklinde tefsir edilen bu hareket aslında evvelkilerden tamamen farklıdır. Daha doğrusu gaye farklıdır. Bu hareket kesinlikle şekil taklidini reddetmekte, eski ve milli zevkimize bağlantıya, genel hatlarda pencere bolluğunda, binaların hafif görüntüsünde ve olsa olsa planların geleneksel karakter ferahlık ve güzellikte olmalarına gayret etmektedir. Gayret diyorum çünkü 20 sene kadar devam eden bu hareket, elbette iyi örnekler vermiş ve gerektikçe kişileşme temayülünden kaçınamamıştır. Fakat, itiraf etmek lazımdır ki, bu süre devamınca Türk mimarisinde kitlelerin oturtuluşunda doğaya saygı ve aşırı virtüözitelerden çekinme egemen olmuştur. Unutmamak lazımdır ki, bu mimari hareket o zaman en sivrilmiş eserlerini veren ve adeta devletçe benimsenmiş bir mimari görüş ve enternasyonal modern tarza karşı reaksiyon durumunda idi. Bu mimari reaksiyon ve yenileme ilk olarak Akademi’de Milli Mimari Semineri’nde tecrübe edildi. Bu çalışmaların etkisiz kalmamaları ve süratle memlekete yayılmaları, o devirdeki mimar elemanlarının yetişme şeklinde ve sayılarının az fakat kalitelerinin çok yüksek mertebede olmasından ileri gelmektedir. Bu aşamalar belirtilmek istendiği gibi klişeleşmiş ve bazen ölü doğmuş değildi. İnşaat ihtiyacına göre hem taş hem beton olabiliyordu. Bu seyyaliyet, modern denilen yeni hareketler esnasında kaybedildi. Yapılması engellenmeyip, inşaatı ikmal edilebilmiş olsaydı Adliye Sarayı ile İstanbul, Hilton’dan evvel modern binasına kavuşabilecekti. “Milli Mimari Hareketi”nin ilk eseri tam 50 sene evvel tasarlanmış olan Yalova Termal Oteli’dir. Bina hala modernliğini korumaktadır. Atatürk’ün özel surette şahsen ilgilenmiş olduğu ikinci bir bina Büyükada’da Dil mevkiindeki kendi yazlık köşkü olmuştur.

O zaman bir binanın da projesiyle şahsen ilgilenmiştir. Böylece bu iki bina münasebetiyle şahsen beş defa mimari üzerinde görüşmek ve kendi direktiflerini almak mutluluk ve şansına sahip oldum. O zaman mimarimizin bu şekildeki gelişmesine yabancı ve kübik ekollerin temsilcileri var kuvvetleriyle karşı geldiler. Fakat Bonatz ve Taut gibi büyük üstadlar aynı yolun yolcusu olmaktan çekinmediler. Örneğin, Saraçoğlu Mahallesi ile Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türk mimarisinden etkilenmiş yapılardır. Harp sonrasında dünya mimarisindeki değişiklikler, bizde belli bir mimarinin ve özellikle taş mimarisinin Nazizm mimarisine yakın görünmesi bu (milli) mimari harekete son, daha doğrusu başka bir istikamet vermiştir. Bu yolu ayrı yönlerden takip eden ve kesinlikle şekil veya dekor taklitçiliğinden kaçınan kuvvetli bir mimarlar grubu vardır. Bu grubun çok inşaat yapabilmek suretiyle yetişmesini arzularım. Halbuki 60-70 seneleri içinde büyük bir Eklektisizm başgöstermiş hemen hiçbir mimarımız mahalli eserlerimizle ilgilenmemiştir. Eklektisizm, Manyerizm, şekilcilik ve virtüözite almış yürümüştür.

Japonlar’ın tutumu daima gözümüzün önünde örnek olarak kalsın. Onlar geleneksel mimarilerini en modern tekniklerle imtizaç ettirmesini bilmişlerdir. Birbirinden daha kabiliyetli mimarları hep aynı yoldan yürümüş ve hiçbir surette Batı’nın esiri olmamışlardır. Evet Le Corbusier burada ilk senelerde büyük etkilerini göstermiştir. Fakat onun mimarisi sonradan daha fazla bir metod ve disiplin olarak kabul edilmiştir ve geleneksel Japon mimarisinin o tükenmez güzellik ve zenginliğinden ders alınmaya çalışılmıştır.

Sonuç: Yaşantı şeklimizi etüd etmek (ev, apartman, yeşillik) ona göre yerleşmeler kurmak ve işi tesadüfe bırakmamak (gecekondularda olduğu gibi), toprağın ve taşın verdiği teknik imkanları araştırmak ve verileri ihmal etmemek ve bu arada bizden evvel yapılmış binaların ahengine uymak, onlardan öğrenmek. Modern zannıyla, körü körüne her yerde beton kullanmamak, taşı da dile getirmek (Diyarbakır vs. gibi yerlerde), apartman yaşantısını kısıtlamak, kat sayısını küçük topluluklarda kesinlikle üçten fazlaya çıkarmamak. Bizim mimarimizin ve şehirciliğimizin doğru rayına girebilmesi için mutlaka mevcut kıymetlerimizden istifadeyi ön plana çıkarmasını bilmeliyiz. Böylece herhangi bir yabancı akıntıya kendimizi kaptırmaktan kurtarmış oluruz. Yerli mimarimizden öğrenelim derken, kesinlikle şekil ve dekor taklitçiliğinden sakınmalıyız.
Mimarlık her on senede bir değişen bir moda haline getirilmemelidir. Bir gün Mies, Aalto, sonra Kahn, sonra Johnson, sonunda Venturi, Scully ve grupları… Birkaç gün evvel G. Bunshaft beni görmeye gelmişti. “Memleketinizde neler yapılmaz!” deyip durdu. “Anadolu’da tükenmez ve dokunulmamış bir hazine bekliyorsunuz”. Kendisi 30 sene evvel “Lever House”u yapmıştı. O da devrini geçirdi. Şimdi burada yeni ilham arıyor. Daima araştırmalı. Bugün iyi yetişmiş mimarlarımızın sayısı çok büyümüştür. Bunların arasında etrafını görmesini ve çevresinden ders almasını bilenler gittikçe çoğalıyor. Fakat kafi değil. G. Bunshaft ve benzerlerinin söyledikleri gibi, biz iyi hazine ortasında yaşıyoruz. Niçin etrafımıza biraz daha dikkat ve sevgiyle bakmıyoruz?

Arredamento Mimarlık’ın Notu:
(*) Ünlü mimarın İstanbul’da 11-12 Haziran 1984’te düzenlenen “Mimaride Türk Milli Üslübu Semineri”nde sunduğu bildirinin son kesimini sayısız yazım hatalarını düzelterek aktarıyoruz. Bildiri, seminer kitabının 56-59. sayfalarında yeralmaktadır.